خط تولید

ووماک و جونز در کتاب خود تحت عنوان “تفکر ناب” که در سال ۱۹۹۶ به چاپ رساندند؛ پنج اصل کلی را برای دستیابی به یک کسب و کار ناب مطرح می کنند. در این پست راجع به اولین اصل که تحت عنوان “ارزش” از آن یاد می شود می نویسم و در ادامه در مورد همه پنج اصل به اختصار توضیحاتی خواهم داد.
ارزش در اینجا به مفهوم آن چیزی است که برای مشتری مهم است و مشتری حاضر است به خاطر آن پولی بپردازد و یا امتیازی را برای فروشنده در نظر بگیرد. به عنوان نمونه رنگ کاری یک اتومبیل برای مشتری ارزش محسوب می شود و مشتری حاضر است برای آن پول بپردازد ولی انجام دوباره کاری برای اصلاح رنگی که خوب پاشیده نشده هرگز برای مشتری ارزشی ندارد و مشتری حاضر نیست در قبال آن پولی بپردازد.
بر همین اساس فعالیتهای موجود در یک کسب و کار را به سه دسته تقسیم می کنند:
فعالیتهای ارزش آفرین: فعالیتهای هستند که ارزشی را خلق می کنند که از نظر مشتری اهمیت دارد.
فعالیتهای غیر ارزش آفرین ولی ضروری: این دسته از فعالیتها، برای مشتری ارزشی ایجاد نمی کنند، ولی در شرایط فعلی و با سیستم موجود امکان حذف آنها وجود ندارد. مثلاً فعالیتهایی که برای حذف آنها باید تغییراتی در چیدمان ماشین آلات صورت گیرد، و امکان این تغییرات در کوتاه مدت برای سازمان وجود ندارد.
فعالیتهای غیر ارزش آفرین: این دسته از فعالیتها ارزشی خلق نمی کنند و می توان آنها را حذف کرد، مثل دوباره کاریها، حمل و نقلهای بی مورد و مواردی از این دست.
ووماک و جونز عمیقاً بر این اعتقادند که ارزش حتماً باید از دید مشتری دیده شود و نباید ارزش را در تصورات و ذهنیات مهندسان تکوینِ محصول یا کارکردها جستجو کرد. ایشان معتقدند که محصول باید آنگونه باشد که مشتری می خواهد و نه آنطور که مهندسان فکر می کنند بیشترین کارایی را دارد.
یکی از مثالهایی که در این کتاب مطرح می شود مربوط به خطوط هوایی است؛ مطرح می شود که شرکتهای هواپیمایی گمان می کنند که هواپیماهای بزرگ با مقصدهای دور، آن چیزیست که مشتری می خواهد؛ در حالی که مشتریان بیشتر خواستارِ هواپیماهایی کوچکتر برای مقاصد نزدیکتر هستند …
در این کتاب مثالهای فراوانی وجود دارد که در هر یک به تجزیه و تحلیل این اصول پرداخته شده است.

نویسنده: مصطفی احمدی