خط تولید

خیلی اوقات، با تغییر در نوع نگاه، تمامیت یک سیستم دچار تحول می شود و در عین حال که اجزا فیزیکی سیستم، مشابه سیستمهای دیگر است، اما عملکرد و کلیت سیستم به طور قابل توجهی متفاوت است. یکی از بارزترین مثالهای اینچنینی در دنیای سیستمهای تولیدی زمانی رخ داد که ژاپن تصمیم گرفت به سمت سیستم تولیدی غرب حرکت کند و تویوتا به عنوان نماینده صنعت ژاپن آغازگری برای این مسیر دشوار بود.
مدیران عالی تویوتا در مواجهه با سیستم تولید غربی که در کارخانجات مدرن و نوین تولید خودرو نمود پیدا کرده بود و بر پایه ماشین آلات سنگین و گران قیمت و همچنین بهره مندی از صرفه جویی در مقیاس استوار بود، متوجه تفاوت عمده خود با این سیستم تولیدی شدند و به روشنی دریافتند که یارای مقابله با این سیستم را از طریق پیروی از آن ندارند.
ژاپن در نیمه دوم قرن بیستم خالق سیستم تولیدی شد که نسبت به سیستم قبلی کارایی بیشتری داشت و به تقاضای مشتریان بهتر پاسخ می داد. این سیستم تولیدی، در تحقیقات دانشگاه MIT سیستم تولید ناب (Lean manufacturing) نامیده شد و تا زمان حاضر تعابیر متفاوتی از آن صورت گرفته است. امروزه ناب بودن در سایر حوزه ها نیز مورد استفاده قرار می گیرد و جوهره تفکر این سیستم تولیدی در خدمات، حسابداری، مدیریت پروژه و حتی بخش سلامت نفوذ کرده. در پستهای بعدی سعی خواهم کرد تا به ابعاد مختلف این سیستم تولیدی بپردازم. در حال حاضر بخشی از کتابهای این حوزه در ایران به زبان فارسی وجود دارد، ولی متاسفانه این موارد نسبتاً قدیمی بوده و متناسب با پیشرفت این حوزه، توسعه نیافته است.

نویسنده: مصطفی احمدی